A/L ICT • Competency 1.2

තාක්ෂණය හා තොරතුරු

Technology, Data & Information — ශ්‍රී ලංකා NIE විෂය නිර්දේශය

සංකල්ප 7
ප්‍රශ්නාවලිය 10
Interactive
සංකල්ප ගවේෂණය කරන්න
Section 01

දෛනික ජීවිතයේ තොරතුරු

තොරතුරු (Information) නූතන ජීවිතයේ ගත නොහැකි කොටසකි. තීරණ ගැනීමේ සිට ජාතික ප්‍රතිපත්ති නිර්මාණය දක්වා, සෑම ක්ෂේත්‍රයකම තොරතුරු මූලික කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.

🧠
තීරණ ගැනීම (Decision Making)
නිවැරදි, කාලෝචිත තොරතුරු ලැබෙන විට හොඳ තීරණ ගත හැකිය. ව්‍යාපාරවල, රෝහල්වල, සිසුන්ගේ දිනපතා ජීවිතයේ — සෑම තීරණයකටම තොරතුරු අවශ්‍ය.
📜
ප්‍රතිපත්ති නිර්මාණය (Policy Making)
රජය, ආයතන, සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන ප්‍රතිපත්ති (policies) නිර්මාණ කිරීමේදී ජනලේඛන, ආර්ථික, සෞඛ්‍ය දත්ත භාවිත කරයි.
🔮
අනාවැකි (Predictions)
Historical data (ඓතිහාසික දත්ත) + AI algorithms = අනාගත ප්‍රවණතා අනාවැකි. කාලගුණ, රෝගාබාධ, ශේෂ නිෂ්පාදනය, ආර්ථික ස්ථාවරත්වය.
📅
සැලසුම් හා නිරීක්ෂණය (Planning & Monitoring)
ව්‍යාපෘති කළමනාකරණය, කාලසටහන් (scheduling), ප්‍රගතිය නිරීක්ෂණය — Gantt Charts, ERP, Project Management Software.
🎓
NIE Key Point: "Information is the lifeblood of modern society." — තොරතුරු නොමැතිව නූතන සමාජය ක්‍රියාත්මක නොවේ. ශිෂ්‍ය ලකුණු, ළමා පෝෂණ දත්ත, ගමනාගමන ව්‍යාප්ති — ඒ සියල්ල Information driven.
Concept Flow

තොරතුරු → ක්‍රියාව → ප්‍රතිඵලය

🌡️
කාලගුණ දත්ත
→ ගොවිතැන් සැලැස්ම
🏥
රෝගී දත්ත
→ ප්‍රතිකාර තීරණය
📊
විකුණුම් දත්ත
→ ව්‍යාපාර ප්‍රතිපත්තිය
🚦
ගමනාගමන දත්ත
→ මාර්ග සැලැස්ම
Section 02

අතින් ක්‍රමවල දෝෂ

Manual Methods (අතින් ක්‍රම) — දත්ත හා තොරතුරු හසුරුවන ඓතිහාසික ක්‍රමය. නමුත් ඒවා බරපතළ දෝෂ ඇති කළේය. ICT ඒ දෝෂ ජය ගැනීමට ඉදිරිපත් විය. සෑම item ක්ලික් කරන්න!

01
DRAWBACK ONE
🔁 නොගැළපීම හා නැවතීම (Inconsistency & Duplication)
එකම දත්ත විවිධ ස්ථානවල ගබඩා කිරීමෙන් (duplicate) ගැළපීමේ ගැටළු.
නිදසුන: රෝහල් 3ක රෝගීගේ ලිපිනය manual records 3ක ලෙස ගබඩා — ලිපිනය වෙනස් වූ විට 3ම update නොවූයේ නම් Inconsistency ඇති වේ.

ICT විසඳුම: Centralized Database (DBMS) — එක ස්ථානයකින් update කළ විට සියල්ල update.
02
DRAWBACK TWO
❌ මිනිස් දෝෂ (Human Errors)
අතින් ඇතුළු කිරීමෙදී (manual data entry) දෝෂ ඇතිවීමට ඉඩ.
නිදසුන: ශිෂ්‍ය ලකුණු register-ට ලිවීමේදී 78 වෙනුවට 87 ලිවීම. රෝගියාගේ Dosage 5mg වෙනුවට 50mg ලිවීම.

ICT විසඳුම: Validation Rules, Automated Calculation, Digital Forms — errors අඩු කරයි.
03
DRAWBACK THREE
⏳ ප්‍රමාදය (Delay in Processing)
Manual processing ඉතා ලෙඩෙල් — ලක්ෂ ගණනක් දත්ත සකස් කිරීමට සති, මාස ගත වේ.
නිදසුන: 1981 ශ්‍රී ලංකා ජනගණනය — manual tabulation සඳහා අවුරුදු 2ක් ගත විය. 2012 ජනගණනය — computer systems මඟින් මාස 6කින් සම්පූර්ණ.

ICT විසඳුම: Real-time Processing, Batch Processing, Cloud Computing.
04
DRAWBACK FOUR
🔒 තොරතුරු නොබෙදීම (Lack of Information Sharing)
Manual systems හරහා Information real-time ලෙස share කළ නොහැකිය.
නිදසුන: රෝහල් ශාඛා 10ක manual records — ශාඛා 5 දෙකාත් රෝගියාගේ history share කළ නොහැකිය.

ICT විසඳුම: Networked Databases, Cloud Systems, Hospital Information Systems (HIS) — instant sharing.
05
DRAWBACK FIVE
🛎️ අඩු ගනුදෙනුකරු සේවා (Reduced Customer Services)
Manual systems slow — ගනුදෙනුකරුවන්ට (customers) ඉක්මන්, නිවැරදි සේවා ලබා ගත නොහැකිය.
නිදසුන: Manual banking — ගිණුම balance check කිරීමට බැංකු ශාඛාවට ගොස් දිගු පෝලිමේ සිටීම. ATM, Mobile Banking — seconds ගනී.

ICT විසඳුම: 24/7 Online Services, Self-Service Portals, Chatbots.
✍️ Manual Methods
💻 ICT Methods
ලිඛිත ලේඛන, කාලය ගතවේ
Digital, Real-time processing
Duplication — records නැවත නැවත
Centralized — Single source of truth
Human errors, calculation mistakes
Validation, Auto-calculation
Information sharing කළ නොහැකිය
Network, Cloud — instant sharing
භෞතික ආරක්ෂාව පමණි (fire, flood)
Digital backup, Encryption, Cybersecurity
Section 03

ICT යුගයේ උදාව

Manual methods හි දෝෂ ජය ගැනීමට ICT (Information and Communication Technology) ක්‍රමයෙන් ක්‍රමයෙන් ඉදිරිපත් විය. ශ්‍රී ලංකා දේශයේ ද ICT ව්‍යාප්තිය ඉතා වේගවත් ය.

1940s-60s
🖥️
Mainframe
විශාල batch processing computers
→
1970s-80s
💾
PC යුගය
Personal Computers — ගෙදරට, කාර්යාලයට
→
1990s
🌐
Internet & WWW
ගෝලීය network, Web pages
→
2000s
📱
Mobile Era
Smartphones, 3G/4G, Apps
→
2010s+
☁️
Cloud & AI
Big Data, ML, IoT, 5G
0
Billion+ — 2024 ගෝලීය Internet users
0
Million+ — ශ්‍රී ලංකා Mobile subscribers
0
Billion — දිනකට WhatsApp messages
Key Technologies

ප්‍රධාන ICT ප්‍රගතිය

🌐
Computer Networks
LAN, WAN, MAN — computers interconnect කිරීම. Data sharing, resource sharing, communication. Sri Lanka Telecom, Dialog, SLT-Mobitel network infrastructure.
🕸️
Internet සහ WWW
1969 ARPANET → 1991 Tim Berners-Lee WWW. HTTP, HTML, URL. ශ්‍රී ලංකාවේ Internet 1995 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.
📱
Mobile Communication
1G → 2G (SMS) → 3G (Data) → 4G LTE → 5G. Smartphones = pocket computers. ශ්‍රී ලංකාවේ mobile penetration 90%+.
☁️
Cloud Computing
AWS, Google Cloud, Microsoft Azure. ගබඩා, processing, software as a service. Hardware investment නොකර global scale. SaaS, PaaS, IaaS.
📲
Mobile Computing
Smartphones, Tablets, Laptops — ඕනෑම ස්ථානයකදී computing. Offline-Online sync, GPS, Sensors, IoT.
🔍
Information Retrieval
Search Engines (Google, Bing), Databases, APIs — ඕනෑ information ඉක්මනින් ලබා ගැනීමේ technologies. NLP, Semantic Search.
Section 04

විවිධ ක්ෂේත්‍රවල තොරතුරු භාවිතය

ICT සහ Information Technology සෑම ජීවන ක්ෂේත්‍රයකටම ඇතුළු ව ඇත. ශ්‍රී ලංකා සන්දර්භය සහිත ප්‍රධාන domains ගවේෂණය කරන්න!

🏥
සෞඛ්‍ය (Healthcare)
Electronic Health Records, Telemedicine, Lab Reports online, Drug management systems. Suwa Seriya 1990 call center.
🏫
අධ්‍යාපනය (Education)
E-Learning, Online Exams, Digital textbooks, LMS (Moodle), Zoom classes. Sri Lanka NIE digital content.
🏦
ව්‍යාපාරය (Business)
E-Commerce, ERP Systems, CRM, Digital payments, Online banking. Daraz.lk, Dialog eZ Cash.
🏛️
ආණ්ඩු (Government)
E-Government, Online tax filing (Inland Revenue), e-NIC, Land Registry digitization. GovCloud Sri Lanka.
🌾
කෘෂිකර්මය (Agriculture)
Smart farming, Drone monitoring, Soil sensors, Market price apps. Govijana app Sri Lanka.
🚔
ආරක්ෂාව (Security)
CCTV systems, Biometric access, Digital forensics, Cybersecurity, e-Passport systems.
🚂
ගමනාගමනය (Transport)
Railway online booking, GPS tracking, Traffic monitoring, PickMe/Uber apps, Road congestion analysis.
📺
මාධ්‍ය (Media)
Digital news, Social Media, Streaming (YouTube, Netflix), Podcasts, Online journalism.
🇱🇰
ශ්‍රී ලංකා නිදසුන්: www.gov.lk — e-government portal, Mobitel mHealth — rural health services, National Digital Economy Policy 2030 — ICT driven national development strategy.
Section 05

ජාල, Internet සහ Cloud සංවර්ධනය

ගෝලීය ICT ව්‍යාප්තිය සිදු වූ ආකාරය, ශ්‍රී ලංකා දේශයේ සංවර්ධනය, technology tags ක්ලික් කර දැනගන්න.

LAN 🏢 WAN 🌍 Internet 🌐 WWW 🕸️ 2G 📞 3G 📶 4G 🚀 5G ⚡ Cloud ☁️ SaaS 📦 IaaS 🖥️ IoT 🔌 Mobile Computing 📱 PaaS ⚙️
Comparison

Internet vs WWW

🌐 Internet
🕸️ WWW
Physical + logical network infrastructure
Internet හරහා ක්‍රියාත්මකවන service/application
TCP/IP protocols, Routers, Cables
HTTP/HTTPS, HTML, URLs, Web Browsers
1969 ARPANET → 1980s ව්‍යාප්ත
1991 Tim Berners-Lee නිර්මාණය
Email, FTP, VoIP, WWW ද Internet හරහා
WWW = Internet හරහා Web pages access
Section 06

මිනිස් ආරක්ෂාව — ICT හේතුව

ICT හඳුන්වා දීමේ තවත් ප්‍රධාන හේතුවක් — මිනිසුන්ට භයානක, ජීවිතාපත් (hazardous) කාර්යයන් robots, automation, computers හරහා ඉටු කිරීම. Click කර දැනගන්න!

⚠️
NIE Key Concept: Manual methods are infeasible (නොහැකි) in situations where they can be harmful to humans — රේඩියෝ-ක්‍රියාකාරී ද්‍රව්‍ය, volcanic research, deep sea, space exploration, bomb disposal.
☢️
න්‍යෂ්ටික සහ විකිරණ (Nuclear)
න්‍යෂ්ටික බලාගාර, විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය handling.
🤖 ICT විසඳුම: Remote-controlled robots (Robotic Arm), sensor systems — Chernobyl 1986 ව්‍යසනයෙන් පස් cleanup robots. Radiation monitoring automated sensors.
🌋
ගිනිකඳු, භූ කම්පන (Disasters)
Volcanic gas monitoring, earthquake zone surveys.
🤖 ICT විසඳුම: Unmanned drones, seismic sensors, IoT monitoring systems — scientists safe location ගෙන live data ලැබේ. Sri Lanka — tsunami early warning systems.
💣
බෝම්බ, කාල බෝම්බ Disposal
Explosive devices නිකාමේ ගලවා ඉවත් කිරීම.
🤖 ICT විසඳුම: Bomb disposal robots (EOD robots), remote control vehicles — military, police භාවිත. ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ සමයෙහි landmine detection technology.
🌊
ගැඹුරු සාගරය (Deep Sea)
Ocean floor research, underwater pipeline inspection.
🤖 ICT විසඳුම: ROV (Remotely Operated Vehicles), Autonomous Underwater Vehicles (AUV) — deep sea data collection, oil/gas pipeline monitoring.
🚀
අවකාශ ගවේෂණය (Space)
Space — humans survive කළ නොහැකි conditions.
🤖 ICT විසඳුම: Mars Rover (Curiosity, Perseverance) — NASA AI-driven autonomous robots. Deep space probes — Voyager 1, 2. Sri Lanka ISRO collaboration.
🏭
කාර්මික අනතුරු (Industrial Hazards)
Chemical plants, high-temperature furnaces, toxic environments.
🤖 ICT විසඳුම: Industrial robots (ABB, KUKA), automated conveyor systems, AI-powered quality inspection — garment factories, chemical plants, steel mills.
💡
A/L Exam Tip: "Infeasibility of manual methods where they can be harmful to humans" — 4 categories ලිවිය යුතු: ① Nuclear/Radiation ② Natural Disasters ③ Military/Explosive ④ Space/Deep Sea. ICT alternatives (robots, automation, remote sensing) ද සඳහන් කරන්න.
Section 07

ප්‍රශ්නාවලිය

Competency 1.2 ශ්‍රේෂ්ඨව ඉගෙන ගත්තාද? A/L ICT විභාග ශෛලියෙන් ප්‍රශ්න 10 — හොඳ ලකුණු ලබාගන්න!

0 / 10